Vergeten emancipatie van landbouwdieren

In de 19e eeuw tekenden de eerste contouren van emancipatie zich af. Engeland en Frankrijk schaften in 1848 de slavernij in hun koloniën af. Nederland liep achter en volgde pas in 1863. In diezelfde eeuw kwam ook de emancipatie van homoseksualiteit op gang, langzaam loskomend uit de taboesfeer. Tijdens de seksuele revolutie in de jaren 60, toen feministen de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen fileerden, kreeg deze beweging een krachtige impuls. Emancipatie leidde tot rechten. Oude normen en waarden werden niet voorzichtig bijgesteld, maar resoluut afgebroken.

Er is echter één wezen dat nooit heeft mogen mee-emanciperen: het dier.

Wereldwijd zijn dieren juridisch gereduceerd tot gebruiksvoorwerpen—op één lijn met meubilair. Dat er inmiddels dierenwelzijnsorganisaties bestaan, en in sommige landen zelfs politieke partijen voor dieren, verandert niets aan die fundamentele werkelijkheid. In geen enkel land is ooit een rechtspositie ontstaan waarin dieren daadwerkelijk als wezens met eigen belangen serieus worden genomen. Ook in Nederland bestaat wetgeving die dieren zou moeten beschermen. Maar de praktijk is anders. Landbouwdieren vallen feitelijk buiten die bescherming, omdat zij volgens de wet ‘een redelijk doel dienen’. Die ene formulering opent de deur naar structureel geweld: in de vee-industrie, tijdens transport en bij de slacht.

Wij van Stem voor Dieren stellen dat dit geen detail is, maar de kern van het probleem. Zolang ‘een redelijk doel’ in de wet blijft staan, blijft misbruik juridisch gelegitimeerd. Daarom moet deze term verdwijnen uit de Wet dieren. Daarnaast moeten dierenrechten worden verankerd in de grondwet.