Foto door: © Nederlandse Vereniging voor Veganisme
Melk, de witte motor. Wie kent de leus niet? Melk is de basis van producten zoals kaas, yoghurt, boter en ijs. Aan alle kanten hoorden we decennia dat melk moet. Maar dit is allang achterhaald.
Wakker dier heeft dit jaar een goed geillustreerd filmpje in de media gebracht, het gaat over sloopmelk.
Dit is de melkproductie zoals die in de moderne veehouderij plaatsvindt. Koeien zijn vergaand geoptimaliseerd voor maximale opbrengst, waarbij hun individuele eigenschappen en natuurlijke gedrag nauwelijks nog een rol spelen. Hun levensduur is direct gekoppeld aan hun productiviteit: zolang een koe voldoende melk geeft, blijft zij economisch rendabel.
Omdat koeien, net als alle zoogdieren, alleen melk produceren na een geboorte, worden zij herhaaldelijk geïnsemineerd. Na de geboorte wordt het kalf vrijwel direct van de moeder gescheiden, ook binnen de biologische sector. Vervolgens wordt de koe gedurende ongeveer tien maanden dagelijks gemolken, waarna de cyclus opnieuw begint. Deze opeenvolging van inseminatie, geboorte en scheiding herhaalt zich meerdere keren, totdat de melkproductie afneemt. Gemiddeld wordt een koe na circa 5,5 jaar afgevoerd naar het slachthuis.
Ook de kalveren maken deel uit van dit systeem. Vrouwelijke kalveren worden doorgaans ingezet voor melkproductie, terwijl mannelijke kalveren meestal na enkele maanden worden geslacht.
Is melk gezond? Welke impact heeft de productie van zuivel op het milieu? En elke alternatieven zijn er? Met ons project Melk, je kan zonder! informeert de NVV mensen over zuivel om mensen te motiveren over te stappen op plantaardige alternatieven.
Veganisten gebruiken geen zuivel, omdat hier dieren voor gebruikt en (uiteindelijk) gedood worden. Dit past niet binnen het veganisme, omdat hierbij juist gestreefd wordt naar zo min mogelijk bijdragen aan exploitatie van en wreedheid naar dieren. Gelukkig kunnen we prima zonder zuivel leven. Er zijn prima plantaardige alternatieven voor melk. Echter zijn alleen producten op basis van soja en lupine eiwitrijk. Producten als amandeldrink, rijstdrink, kokosyoghurt, enzovoorts bevatten nauwelijks eiwit.
Veel kant-en-klare producten bevatten melk, maar er zijn ook steeds meer zuivelvrije producten te koop, zoals:
Melk is juridisch gedefinieerd als de afscheiding uit de uiers van dieren. Het betreft een vloeistof — een emulsie van vetdruppels in water — die door vrouwelijke zoogdieren wordt geproduceerd na de geboorte van een jong en dient als voeding voor dat nageslacht.
De samenstelling van melk bestaat hoofdzakelijk uit water, aangevuld met vetten, eiwitten, lactose en mineralen. Voor de voedingsmiddelenindustrie wordt voornamelijk gebruikgemaakt van koemelk en, in mindere mate, geitenmelk. Op kleinere schaal worden ook melksoorten van schapen, buffels en kamelen verwerkt.
Regionaal bestaan aanvullende varianten: in delen van Europa, met name Turkije en Rusland, wordt ook paardenmelk geproduceerd. In noordelijke gebieden van Scandinavië en Rusland wordt rendiermelk benut, en in Rusland in beperkte mate zelfs elandenmelk. In Centraal-Azië en Tibet wordt daarnaast melk van jaks gebruikt.
Bron: NVV
