De natuur van de koe

Koeien zijn slimme dieren die graag samenwonen. Wist je dat koeien echt beste vriendinnen kunnen hebben? Ze herkennen elkaar en blijven vaak hun hele leven bij elkaar. Ook zijn ze dol op hun kalfjes. Een moederkoe beschermt haar jong en zorgt er heel goed voor.

Koeien zijn ook echte fijnproevers:

• Ze eten gras.
• Daarna gaan ze rustig liggen om te herkauwen.
• Dat betekent dat ze het gras nog een keer heel goed fijnkauwen.

De koe in de veehouderij

In de melkveehouderij is het leven van een koe heel anders. Ze moet namelijk heel veel melk maken.

• Ziek en moe: Door al dat harde werken worden koeien sneller ziek aan hun poten of uiers. Daarom gaan ze vaak al rond hun vijfde jaar naar de slager, terwijl een koe eigenlijk wel twintig jaar oud kan worden.
• Het kalfje: Elk jaar krijgt de koe een kalfje, maar dat wordt meestal meteen bij haar weggehaald. Dat is heel verdrietig voor de moeder en het kind.
• Heel veel melk: Vroeger gaf een koe ongeveer 15 liter melk per dag. Nu is dat wel 35 liter. Dat is alsof jij 35 grote pakken melk moet dragen.

Wist je dat er elk jaar meer dan een miljoen kalfjes naar Nederland komen? Dat zijn er zoveel, dat je ze niet eens kunt tellen! Ze komen met grote vrachtwagens uit verre landen, zoals Polen.

Lange rit in de vrachtwagen

🚚 Een zware reis zonder moeder

Voor een kalfje begint het leven vaak heel verdrietig. Direct na de geboorte worden ze al weggehaald bij hun moeder. Ze mogen niet bij haar drinken en krijgen geen moederliefde.

Boven op elkaar in de vrachtwagen Als ze nog maar twee weken oud zijn—eigenlijk nog baby’s—worden ze in vrachtwagens gepropt. Het is daar vaak veel te druk:

• Geen eten of drinken: De kalfjes hebben honger en dorst, maar ze kunnen in de vrachtwagen niet goed bij het water. Bovendien weten ze vaak nog niet eens hoe ze uit een drinkbakje moeten drinken, omdat ze hun moeder missen.
• Eindeloos rijden: De reis naar het buitenland duurt soms wel 15 tot 19 uur. Stel je voor dat je bijna een hele dag en nacht moet blijven staan in een rammelende wagen zonder rust.

Alleen in een hok Eenmaal aangekomen in het buitenland, wordt het niet veel beter. Ze komen vaak terecht in krappe hokken, helemaal alleen of met teveel kalfjes naast elkaar. Ze krijgen speciaal voer om heel snel dik te worden (het 'afmesten'). Na een paar maanden, als ze nog maar heel jong zijn, worden ze al geslacht. Zo ziet hun korte, eenzame leven eruit.

🐷 Het slimme varken

Wist je dat varkens superintelligent zijn? Ze zijn zelfs slimmer dan honden! Ze kunnen heel goed met elkaar kletsen met wel twintig verschillende knor-geluidjes.

Speurneuzen en modderbaden

Lekker in de modder: Waarom varkens in de modder rollen? Niet om vies te worden, maar als zonnebrand! De modder beschermt hun huid tegen de zon en houdt ze lekker koel.

Wroeten: Met hun sterke snuit onderzoeken ze alles. Het is eigenlijk een soort ingebouwde speurneus waarmee ze naar eten zoeken in de grond.

Schoonmakers: Varkens zijn van zichzelf heel netjes. Ze houden hun slaapplek altijd keurig schoon.

🏭 Varkens in de stal

In Nederland leven heel veel varkens in grote stallen. Helaas kunnen ze daar bijna nooit hun slimme kunstjes laten zien.

Geen ruimte om te spelen

• Moedervarkens: De moeder-varkens zitten vaak in kooien die zo krap zijn dat ze zich niet eens kunnen omdraaien. Ze kunnen dus niet even gezellig met hun biggetjes wandelen.
• Harde vloeren: De biggetjes worden geboren op een harde vloer in plaats van in een zacht nestje van stro. Na een paar weken worden ze al bij hun moeder weggehaald.
• Verveling: Omdat er in de stal niets te doen is en de varkens heel dicht op elkaar staan, worden ze soms een beetje kribbig tegen elkaar. Om te voorkomen dat ze in elkaars staart bijten, wordt hun staartje vaak kort gemaakt. Dat doet pijn en is niet fijn.

🐔 De kip als avonturier

Wist je dat kippen eigenlijk heel erg op hun rust en privacy gesteld zijn? Van nature wonen ze het liefst aan de rand van een bos.

Lekker scharrelen en poetsen

• Scharrelen: Een kip is de hele dag druk. Ze krabt met haar pootjes in de grond om lekkere hapjes te vinden, zoals zaadjes of een wormpje.
• Stofbad: Kippen gaan niet onder de douche, maar nemen een 'stofbad'. Ze rollen door het zand om hun verenpak mooi schoon en gezond te houden.
• Samen op stok: Als het donker wordt, zoeken kippen een veilig plekje hoog in een boom of op een stok. Ze kruipen dan gezellig dicht tegen elkaar aan om te gaan slapen.

🏭Kippen in de grote stal

In de vee-industrie leven kippen vaak met tienduizenden tegelijk in één enorme stal. Het is daar heel anders dan in het bos.

Veel te snel groot

• Pijnlijke pootjes: Deze kippen moeten heel snel groeien, zodat er veel vlees aan komt. Maar hun pootjes zijn daar niet sterk genoeg voor. Daardoor krijgen ze vaak pijn bij het lopen of staan.
• Geen ruimte: Er is bijna geen plek om te scharrelen of een stofbad te nemen. Omdat ze met zoveel op elkaar staan, wordt de lucht in de stal ook erg vies, waar de kippen benauwd van worden.
• Mannelijke kuikens: Wist je dat jongetjes-kuikens (haantjes) geen eieren kunnen leggen? In de eier-industrie worden zij daarom meteen na de geboorte gedood, omdat ze "niet nuttig" worden gevonden.
• De reis: Als de kippen groot genoeg zijn, worden ze vaak heel ruw gevangen en in kratten gestopt. Dat geeft ze veel stress en pijn voordat ze naar de slager gaan.

🦆 De eend: een echte waterrat

Een eend is pas echt gelukkig als er water in de buurt is. Het zijn geweldige zwemmers en ze kunnen urenlang met hun snavel in het water spetteren.

Snavels en poetsen

• Waterpret: Eenden hebben water niet alleen nodig om te zwemmen, maar ook om hun ogen en snavel schoon te spoelen. Dat doen ze heel vaak op een dag.
• Waterdicht: Met hun snavel smeren ze een speciaal soort vet over hun veren. Daardoor blijven ze droog en warm, zelfs in ijskoud water!
• Zorgzame moeders: Een moeder-eend past heel goed op haar pluizige kleintjes. Ze leert ze precies waar ze de lekkerste hapjes kunnen vinden.

🏭 Eenden in een droge stal

In de vee-industrie groeien eenden heel anders op. Ze komen niet uit een ei in een warm nestje, maar in een grote broedmachine.

Geen druppel om in te zwemmen

• Helemaal droog: Hoewel eenden waterratten zijn, zien ze in de stal vaak nooit een vijver of een sloot. Ze kunnen dus niet zwemmen of hun veren goed schoonmaken. Dit vinden eenden heel erg naar.
• Donker: Vaak is er in de stallen geen daglicht. De eenden zitten de hele dag onder lampen, waardoor ze niet goed weten of het dag of nacht is.
• Te snel zwaar: Net als kippen moeten deze eenden in recordtempo groeien. Na zeven weken zijn ze al zo zwaar dat hun pootjes het bijna niet meer kunnen dragen. Ze worden dan al naar de slager gebracht.

🐰 Het konijn: een vrolijke graver

Konijnen zijn heel gezellige dieren die het liefst de hele dag samen zijn met hun vriendjes. In het wild zijn ze ontzettend druk met hun eigen 'ondergrondse kasteel'.

Rennen, graven en spelen

• Gangen graven: Konijnen zijn kampioen graven. Ze maken diepe gangen onder de grond waar ze veilig kunnen slapen en voor hun jonkies zorgen.
• Binkies maken: Als een konijn vrolijk is, maakt hij een 'binkie': een gekke sprong in de lucht met een wiebel. Dat doen ze alleen als ze de ruimte hebben om te rennen.
• Lief zijn voor elkaar: Konijnen poetsen elkaars oren en neus. Dat doen ze om te laten zien dat ze elkaar lief vinden.

🏭 Konijnen in een draadkooi

In de vee-industrie hebben konijnen een heel ander leven. Ze worden gehouden voor hun vlees en zitten hun hele leven achter tralies.

Pijn aan de pootjes

• Geen zachte grond: De konijnen leven in kooien met een bodem van ijzerdraad. Omdat ze geen zachte ondergrond hebben om op te staan, krijgen ze vaak wondjes en pijn aan hun pootjes.
• Niet rennen of graven: De kooien zijn zo klein dat een konijn nooit een sprintje kan trekken of een hol kan graven. Ze vervelen zich heel erg en raken gestrest.
• Moeie moeders: De moederkonijnen zitten hun hele leven alleen in een kooi. Ze moeten steeds maar weer jonkies krijgen tot ze helemaal uitgeput zijn.
• Lange reis: Als ze groot genoeg zijn, moeten ze in vrachtwagens naar verre landen zoals Frankrijk. Dat is een spannende en vermoeiende reis voor deze bange dieren.